Menu

CzerwonePotworki

Komunistyczni działacze ich pociechy.Postkomuniści lub wspułpracownicy w życiu codziennym.

Kresy -Brześć

nowepienidze

Brześć, dawniej Brześć Litewski, Brześć nad Bugiem (biał. Берасьце, Брэст, jid. בּריסק, ukr. Берестя. ros. Брест) to miasto nad Bugiem, przy ujściu Muchawca, centrum Obwodu Brzeskiego. Do XVIII w. nazywane Berestie, od początku XVIII w. do początku XX w. – Brześć-Litewski. W latach 1921-1939 miasto nosiło nazwę Brześć nad Bugiem i stanowiło centrum Województwa Poleskiego Rzeczypospolitej Polskiej. Po 1939 r. nazwę zmieniono na Brześć. Jest to duży węzeł transportowy (kolejowy i drogowy) na granicy z Polską. W mieście znajduje się port rzeczny i lotnisko. Jest to także ośrodek kultury polskiej na Białorusi, a także duży ośrodek przemysłowy (m.in. produkcja maszyn i mebli), kulturalny (muzeum Twierdzy Brzeskiej) i naukowy – Uniwersytet Państwowy im. A.S.Puszkina (1995) i Państwowy Uniwersytet Techniczny (1989).

Istnieje następująca legenda o założeniu miasta. W pierwszych latach chrześcijaństwa ugrzązł w puszczy brzozowej nad rzeką Muchawiec kupiec, a ocalawszy cudem, wzniósł tu pierwszą świątynię, przy której później powstała osada – Berestje. To miejsce, w którym przez stulecia przenikały się kultury i wpływy polskie z ruskimi. Z tego powodu miasto było świadkiem wielu walk, m.in. opanowania tych terenów przez króla Bolesława Chrobrego w 1018 r., w związku z jego wyprawą na Kijów. Miasto po raz pierwszy wspomniano w ruskiej kronice „Powieść minionych lat” w 1019 r. jako centrum rzemieślnicze Rusi Kijowskiej. Po dawnym Berestju zachowało się grodzisko z pozostałościami około 200 budowli mieszkalnych, gospodarczych z drewnianymi ulicami. Ten kompleks wykopaliskowy stanowi obecnie muzeum archeologiczne, unikatowe i jedyne w swoim rodzaju na Białorusi i w Europie. W 1038 r. gród zdobył ruski książę Jarosław Mądry. W 1071 r. Brześć odbił książę Kazimierz II Sprawiedliwy, a później na krótko król Bolesław II Śmiały. Następnie ziemie te weszły w skład Księstwa Turowskiego, potem Włodzimierskiego. W XIV – XV ww. Brześć to jedno z największych i najbardziej rozwiniętych miast Wielkiego Księstwa Litewskiego. Po podpisaniu Unii w Krewie w 1385 r. na ziemiach brzeskich rozprzestrzenił się katolicyzm. Architekturę miasta, położonego wówczas w delcie Muchawca, wzbogaciły klasztory, kościoły, pałace. Jako pierwsze miasto na tych ziemiach otrzymało samorząd. W 1390 r. król Władysław Jagiełło nadał mieszkańcom miasta Prawo Magdeburskie.Na początku XV w. Brześć odegrał ważną rolę w odparciu najazdu krzyżackiego. W 1409 r. król Jagiełło i wielki książę litewski Witold opracowali w Brześciu plan wspólnej wyprawy przeciwko najeźdźcom. Znajdowały się tu także magazyny do przechowywania prowiantu, który później rzeką przewożono do Płocka. Mieszkańcy Brześcia wystawili pułk, który bohatersko walczył pod Grunwaldem. W 1553 r. starosta brzeski Mikołaj Radziwiłł „Czarny” założył w Brześciu pierwszą drukarnię, w której wydano w 1563 r. tzw. Biblię Brzeską.

W 1569 r. na mocy decyzji króla Zygmunta Augusta powstało województwo brzesko-litewskie a Brześć stał się jego stolicą. Miasto jest znane z zawartej tu w 1596 r. „unii brzeskiej” jednoczącej cerkiew obrządku wschodniego z Kościołem rzymsko-katolickim na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Unia przetrwała na tych terenach 300 lat. W XVII–XVIII w. w mieście wzniesiono kościoły i klasztory augustynów, bazylianów, bernardynów, brygidek, dominikanów. Sakralne zespoły, wraz z zamkiem i pałacami litewskich i polskich magnatów, na małych wyspach i brzegach Muchawca, robiły wrażenie na zwiedzających, przypominały małą Wenecję. Sejm w Warszawie w 1659 r. uchwalił założenie mennicy w Brześciu, w której w latach 1664-1666 bito szelągi miedziane popularnie zwane boratynkami. Nazwa ta pochodzi od nazwiska dzierżawcy mennicy Boratiniego.

Po III rozbiorze Polski w 1795 r. Brześć stał się częścią carskiej Rosji. Na terenie zamku i miasta w latach 1836-1842 wybudowano Twierdzę Brzeską, wg projektów Maleckiego, Opermana i Feldmana. Zabudowę miejską wyburzono, poza niektórymi budynkami murowanymi, np. klasztorem jezuitów z 1623 r. gdzie rozmieszczono kancelarię czy klasztorem bazylianów (Biały Pałac) z 1629 r. gdzie ulokowano kasyno oficerskie. Średniowieczne miasto przestało istnieć. Jego mieszkańców osadzono o 2–3 km na wschód, na prawym brzegu Muchawca. Wtedy też nadano miastu nową nazwę – Brześć-Litewski. W Białym Pałacu na terenie twierdzy w marcu 1918 r. podpisano m.in. Traktat Brzeski między Rosją Sowiecką a państwami bloku niemieckiego (Niemcy, Austro-Węgry, Turcja, Bułgaria). W latach 1921-1939 Brześć powrócił w granice Rzeczypospolitej stając się centrum Województwa Poleskiego i powiatu brzeskiego. Nadano mu nazwę Brześć nad Bugiem. Wybudowano wówczas szereg budynków użyteczności publicznej (urząd wojewódzki, bank, szpital miejski, technikum kolejowe, gimnazja, pocztę i in.), odnowiono infrastrukturę komunalną.

Po agresji sowieckiej na Polskę 17 września 1939 r. miasto wraz z pozostałą częścią Kresów Wschodnich włączono w skład ZSRR. Od 1945 r. znałazło się w granicach BSRR w ramach umowy jałtańskiej. Od rozpadu Związku Radzieckiego w grudniu 1991 r. Brześć należy do Białorusi.

Kościół Podwyższenia Świętego Krzyża zbudowano w klasycystycznym stylu w 1856 r. w samym centrum miasta. Do budowy świątyni wykorzystano cegłę z rozebranych na terenie starego miasta klasztorów i kościołów.

W czasach sowieckich świątynię przerobiono na muzeum krajoznawcze. W latach 90. powróciła do wiernych kościoła rzymsko-katolickiego. Ostatnio w świątyni odnowiono ołtarze boczne i centralny. W bocznym prawym ołtarzu znalazł swoje dawne miejsce cudowny Obraz Matki Bożej Brzeskiej z XVII wieku. Obraz przeniesiono z dawnego kościoła bernardynek, który stał

na terenie starego miasta. Matka Boża Brzeska jest w sukience z pozłacanego srebra ozdobionej szlachetnymi kamieniami. W każdą środę odprawiane są nabożeństwa maryjne. Świątynia ma wspaniałą akustykę – odbywają się tu od kilku lat koncerty muzyki organowej. Przed kościołem postawiono pomnik Jana Pawła II.

Cerkiew prawosławna Świętego Mikołaja zbudowano w stylu rusko-bizantyjskim w 1906 r. dzięki ofiarności marynarzy i oficerów, uczestników wojny rosyjsko – japońskiej. Świątynia ma cechy charakterystyczne dla budownictwa z XVII w. Znajdują się w niej relikwie

 

z drzewa Krzyża Chrystusowego. Bardzo czczony przez wiernych jest Święty Krzyż z cząstką kamienia z Golgoty.Prawosławny sobór katedralny Świętego Szymona wzniesiono w 1865 r. Jest to jedyna w mieście świątynia nieprzerwanie czynna od lat, mimo różnych wydarzeń historycznych. W soborze znajduje się nagrobek-kapsuła ze szczątkami męczennika – świętego Atanazego, igumena brzeskiego, który w 1648 r. przyjął śmierć męczeńską w obronie wiary prawosławnej. Wnętrze świątyni ozdobiono freskami i cudownymi obrazami. Obok cerkwi odsłonięto w październiku 2005 r. pomnik św. Atanazego Filipowicza, patrona wiernych obrządku prawosławnego.

Komentarze (1)

Dodaj komentarz
  • Gość 78.11.243.*

    Kiedy dawne ziemie Rzeczpospolitej wrócą do macierzy

© CzerwonePotworki
Blox.pl najciekawsze blogi w sieci